19/05/2017

KAYNAKLI KONSTRÜKSİYONLARDA TİTREŞİMLE GERİLME GİDERME ve UYGULAMALARI – ERTAN TOPARLAK

Yüksek Makina Mühendisi Sayın Ertan Toparlak’ın akademik çalışmasının tamamını YÖK – Ulusal Tez Merkezinden indirebilirsiniz.

DOSYAYI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN – https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=1zw6GvYMe-q3Hf6HR-3US5tqhR3WCegodo3wnMBxqrNna7_e8XPtyXJVaqPWzFba

89 sayfalık sözkonusu çalışmanın sonuç bölümünde aşağıdaki ifadeler yer almaktadır.

“Bu tez çalışmasında kaynaklı konstrüksiyonların gerilme giderme uygulamalarında endüstride en çok kullanılan yöntem olan ısıl işlemle gerilme giderme yönteminin alternatif bir uygulaması olarak titreşimle gerilme giderme yöntemi incelenmiştir.

Bu yöntemin ısıl işlemle gerilme giderme yöntemiyle kıyaslandığında zaman ve maliyet açısından çok büyük avantajlar getirdiği, mekanik özellikleri ise daha iyi hale getirdiği önceden yapılmış literatürdeki deneylerin sonuçları ve tez kapsamında yapılan darbe deneyi, sertlik deneyi ve mikroyapı incelemesi ile gösterilmiştir.

Mekanik dayanımın artmasına paralel olarak yorulma ömründeki artış, malzemelerin en büyük hasar nedenlerinden bir tanesi olan yorulma hasarını gidermede büyük rol oynamaktadır. Bu yöntemin tasarımcılara sunduğu avantaj ise parçanın geometrik boyutunun, hacminin ya da ağırlığının tasarımı sınırlamasının çok kısıtlı kalmasıdır. Böylece tasarımcı tasarımını yaparken kendisini belli sınırlar içerisinde bırakmayarak, gerekli gördüğü durumlara daha büyük gövdeli parçalar üretilebilecektir. Isıl işlemle gerilme gidermenin çevreyi kirletmesi ise bu yöntemle elimine edilmiştir.

Makine, savunma, enerji sektörü gibi özellikle büyük geometrik boyutlu parçaları imalatta kullanan ve mekanik dayanımın yüksek olmasının istendiği durumlarda titreşimle gerilme giderme uygulamaları ön plana çıkmaktadır. Örneğin Türkiyede gün geçtikçe gelişen makine sanayisi bu gerilme giderme yöntemini kullanarak daha büyük makinelerin üretimini gerçekleştirebilecektir. Aynı şekilde savunma, havacılık, gemicilik gibi sektörlerde titreşimle gerilme giderme yöntemi ısıl işlemle gerilme giderme yönteminin alternatifi olabilecektir.

2010 yılında Türkiye‟de ilk olarak üretilen 3200 tonluk hidrolik presin ve 2000 tonluk mekanik presin (Şekil 5.7) parçalarının yaklaşık ölçüleri 6500x3500x2700 mm‟ye kadar çıkmaktadır ve bu parçalar kaynaklı konstrüksiyon olarak üretilmektedirler. Bu boyutlardaki parçalar için ısıl işlemle gerilme giderme uygulayacak fırın bulmak Türkiye şartları açısından zor olmakta, fırın bulunsa dahi bu parçaları ısıtmak için harcanacak enerji, zaman ihtiyacı, maliyet ve çevreye doğuracağı zararlar imalatçı firmayı titreşimle gerilme giderme uygulamasına yönlendirmiştir.